Bài Toán Thiếu Nguyên Liệu Nội Địa Của Ngành Giày Việt

Tuy nhiên, phía sau sự tăng trưởng mạnh mẽ đó vẫn tồn tại một vấn đề lớn mà ngành giày Việt Nam chưa giải quyết triệt để: sự thiếu hụt nguyên liệu nội địa.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp vẫn phải nhập khẩu phần lớn nguyên vật liệu từ nước ngoài để phục vụ sản xuất. Điều này khiến ngành footwear đối mặt với nhiều áp lực về chi phí, thời gian và khả năng cạnh tranh dài hạn.

Vậy vì sao ngành giày Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu? Và đâu là hướng đi cho doanh nghiệp trong giai đoạn mới?

Ngành giày Việt Nam đang phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu ra sao?

Dù năng lực sản xuất rất lớn, nhiều nguyên vật liệu quan trọng của ngành giày hiện vẫn phải nhập khẩu từ:

• Trung Quốc
• Hàn Quốc
• Đài Loan
• Một số quốc gia châu Á khác

Các nguyên liệu phổ biến gồm:

• Da công nghiệp
• Đế giày
• EVA
• Vải
• Keo
• Phụ kiện ngành giày
• Hóa chất sản xuất

Điều này khiến nhiều doanh nghiệp trong nước chưa thật sự chủ động được chuỗi cung ứng.

Trong nhiều trường hợp, chỉ cần giá nguyên liệu biến động hoặc nguồn cung chậm là toàn bộ kế hoạch sản xuất có thể bị ảnh hưởng.

Vì sao ngành giày Việt Nam thiếu nguyên liệu nội địa?

1. Công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển đồng bộ

Một trong những nguyên nhân lớn nhất là ngành công nghiệp hỗ trợ cho footwear tại Việt Nam vẫn chưa phát triển mạnh như sản xuất thành phẩm.

Trong khi các xưởng sản xuất giày tăng rất nhanh, hệ thống cung ứng nguyên liệu nội địa lại chưa theo kịp.

Nhiều doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu gặp khó khăn về:

• Công nghệ
• Quy mô
• Vốn đầu tư
• Tiêu chuẩn chất lượng

Điều này khiến nhiều xưởng vẫn ưu tiên nhập nguyên liệu từ nước ngoài.

2. Trung Quốc đang có lợi thế rất lớn về chuỗi cung ứng

Hiện nay, Trung Quốc gần như là trung tâm nguyên liệu lớn nhất của ngành footwear thế giới.

Họ có lợi thế mạnh về:

• Quy mô sản xuất
• Giá thành
• Sự đa dạng vật liệu
• Tốc độ cung ứng
• Hệ sinh thái ngành hoàn chỉnh

Do đó, nhiều doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn nhập nguyên liệu vì:

• Giá cạnh tranh
• Dễ tìm nguồn
• Có nhiều mẫu mã
• Nguồn hàng ổn định

Điều này khiến doanh nghiệp nội địa gặp áp lực lớn nếu muốn phát triển ngành nguyên liệu riêng.

3. Doanh nghiệp sản xuất nguyên liệu cần vốn lớn

Để sản xuất nguyên liệu ngành giày, doanh nghiệp thường phải đầu tư rất mạnh vào:

• Máy móc
• Công nghệ
• Nhà xưởng
• Hệ thống xử lý môi trường
• Nghiên cứu vật liệu

Đây là lĩnh vực cần vốn lớn và thời gian phát triển dài.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn ưu tiên đầu tư vào sản xuất thành phẩm hoặc gia công vì thu hồi vốn nhanh hơn.

Việc phụ thuộc nguyên liệu nhập khẩu gây ra những vấn đề gì?

Chi phí sản xuất dễ biến động

Khi nguyên liệu phụ thuộc nước ngoài, doanh nghiệp sẽ chịu ảnh hưởng bởi:

• Giá nguyên liệu tăng
• Biến động tỷ giá
• Chi phí vận chuyển
• Tình trạng thiếu hàng

Điều này khiến việc kiểm soát giá thành trở nên khó khăn hơn.

Thời gian sản xuất dễ bị ảnh hưởng

Nếu nguyên liệu về chậm, toàn bộ tiến độ sản xuất có thể bị kéo dài.

Đây là vấn đề rất lớn với các đơn hàng:

• Xuất khẩu
• OEM
• Đơn hàng số lượng lớn

Chỉ cần trễ nguyên liệu vài ngày cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ kế hoạch giao hàng.

Khó đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc

Hiện nay, các thị trường lớn như Mỹ và EU ngày càng yêu cầu cao về:

• Truy xuất nguồn gốc
• Minh bạch chuỗi cung ứng
• Tiêu chuẩn môi trường

Khi nguyên liệu phụ thuộc nhiều vào nước ngoài, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn hơn trong việc kiểm soát và chứng minh nguồn gốc.

Xu hướng “xanh hóa” đang tạo áp lực mới

Ngành footwear toàn cầu hiện đang chuyển mạnh sang mô hình sản xuất bền vững.

Các thương hiệu quốc tế yêu cầu ngày càng cao về:

• Vật liệu thân thiện môi trường
• Giảm phát thải
• Quy trình sản xuất sạch
• Truy xuất nguyên liệu

Điều này khiến doanh nghiệp Việt Nam buộc phải nâng cấp chuỗi cung ứng nếu muốn tiếp tục cạnh tranh trong tương lai.

Đây vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội cho ngành nguyên liệu nội địa phát triển.

Cơ hội cho doanh nghiệp nguyên liệu trong nước

Dù còn nhiều khó khăn, thị trường nguyên liệu ngành giày tại Việt Nam vẫn có tiềm năng rất lớn.

Nhu cầu hiện nay cực kỳ cao đối với các sản phẩm như:

• Đế EVA
• Vật liệu tái chế
• Da công nghiệp
• Keo thân thiện môi trường
• Phụ kiện ngành giày

Nếu doanh nghiệp Việt đầu tư đúng hướng, đây sẽ là cơ hội rất lớn trong tương lai.

Đặc biệt, các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn:

• Xanh hóa
• Tiết kiệm năng lượng
• Thân thiện môi trường
• Có truy xuất nguồn gốc

sẽ có lợi thế cạnh tranh rất mạnh.

Local brand và xu hướng chủ động chuỗi cung ứng

Hiện nay, nhiều local brand bắt đầu quan tâm hơn đến việc:

• Chọn nguyên liệu chất lượng
• Kiểm soát nguồn cung
• Làm sản phẩm riêng
• Tạo giá trị thương hiệu

Khách hàng hiện không còn chỉ quan tâm đến giá mà còn chú trọng:

• Chất lượng
• Trải nghiệm sản phẩm
• Độ bền
• Câu chuyện thương hiệu
• Tính bền vững

Đây là lý do chuỗi cung ứng và nguyên liệu ngày càng trở thành yếu tố quan trọng của ngành footwear hiện đại.

Nội dung thực tế giúp doanh nghiệp tăng lợi thế

Trong giai đoạn mới, nhiều doanh nghiệp ngành giày đang đầu tư mạnh vào:

• Video nhà xưởng
• Quy trình sản xuất
• Test nguyên liệu
• Hình ảnh thực tế
• Nội dung chia sẻ kiến thức

Đây là cách giúp khách hàng hiểu rõ hơn về chất lượng sản phẩm và năng lực sản xuất thực tế.

Đặc biệt, những nội dung liên quan đến:

• Vật liệu
• Công nghệ đế
• Quy trình kiểm tra chất lượng
• Sản xuất xanh

đang được khách hàng và đối tác quốc tế quan tâm rất nhiều.

VIETCHA và định hướng đồng hành cùng cộng đồng ngành giày

VIETCHA hướng tới việc xây dựng nền tảng chia sẻ kiến thức thực tế cho cộng đồng footwear Việt Nam.

Các nội dung trọng tâm gồm:

• Video xưởng Việt Nam – Trung Quốc
• Quy trình sản xuất giày dép
• Kiến thức nguyên liệu ngành giày
• Hướng dẫn xây dựng local brand
• Kết nối OEM và sourcing nguyên liệu
• Xu hướng footwear hiện đại

Mục tiêu là giúp doanh nghiệp và người mới hiểu rõ hơn về toàn bộ hệ sinh thái ngành giày, không chỉ riêng sản xuất thành phẩm.

Kết luận

Thiếu nguyên liệu nội địa đang là một trong những bài toán lớn của ngành giày Việt Nam.

Dù đã trở thành trung tâm sản xuất footwear hàng đầu thế giới, ngành giày vẫn cần nâng cấp mạnh hơn về:

• Công nghiệp hỗ trợ
• Chuỗi cung ứng
• Công nghệ vật liệu
• Khả năng tự chủ nguyên liệu

Trong tương lai, doanh nghiệp nào chủ động được chất lượng nguyên liệu và chuỗi cung ứng sẽ có lợi thế rất lớn trong cuộc cạnh tranh toàn cầu.

VIETCHA tin rằng:
“Muốn ngành giày Việt phát triển bền vững, không thể chỉ mạnh ở sản xuất — mà còn phải mạnh ở nền tảng nguyên liệu và chuỗi cung ứng.”